Van Bombaynoot naar West-Afrikaanse cashew

Wie al wat langer in de notenhandel zit, weet dat de cashewmarkt enorm is veranderd. Toen wij jaren geleden met cashewnoten werkten, werd in Nederland zelfs nog regelmatig gesproken over Bombaynoten.

Die naam kwam niet zomaar ergens vandaan. India was jarenlang het centrum van de internationale cashewverwerking. Cashewnoten werden daar op grote schaal gepeld, gesorteerd en vervolgens naar Europa en andere delen van de wereld geëxporteerd.

Inmiddels noemen we ze gewoon cashewnoten en ziet de wereldwijde handel er heel anders uit.

Eerst India, daarna Vietnam

India heeft lange tijd een dominante positie gehad in de verwerking van cashewnoten. Vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw ontwikkelde vooral het gebied rond Kollam zich tot een belangrijk centrum voor het pellen en verwerken van cashew.

Veel later kwam Vietnam sterk op. Rond 2006 en 2007 passeerde Vietnam India als grootste exporteur van cashewkernels. Vietnam bouwde een enorme verwerkingsindustrie op en importeert daarvoor tegenwoordig ook grote hoeveelheden ruwe cashewnoten uit Afrika.

Dat laatste is belangrijk. Een cashew die uit Vietnam wordt geëxporteerd, hoeft namelijk niet automatisch ook in Vietnam te zijn gegroeid. Een aanzienlijk deel van de daar verwerkte cashews heeft zijn oorsprong in Afrika.

De cashew groeit steeds vaker in Afrika

West-Afrika is tegenwoordig een van de belangrijkste productiegebieden voor cashewnoten ter wereld. Vooral Ivoorkust speelt daarin een zeer grote rol, maar ook andere West-Afrikaanse landen produceren aanzienlijke hoeveelheden.

Een belangrijk deel van deze noten werd jarenlang als ruwe cashew in dop naar India en Vietnam verscheept. Daar werden ze verwerkt, waarna de eetbare cashewkern opnieuw op reis ging naar bijvoorbeeld Europa.

Maar ook dat begint te veranderen. In West-Afrika wordt steeds meer geïnvesteerd in eigen verwerking. Wij vinden dat een belangrijke ontwikkeling.

Indicatieve zeeroutes en afstanden. Werkelijke routes kunnen per rederij, haven en actuele vaarroute afwijken.

Waarom de plaats waar je pelt zo belangrijk is

Wanneer over CO₂ en cashewnoten wordt gesproken, gaat het vaak over het aantal kilometers dat een cashew aflegt. Maar alleen kilometers vergelijken vertelt niet het hele verhaal.

Voor 1 kilogram verkoopbare cashewkernels is grofweg 4 tot 5 kilogram ruwe cashew in dop nodig. Het grootste deel van het oorspronkelijke gewicht wordt dus niet als eetbare cashew naar de consument vervoerd.

Dat maakt een groot verschil.

Wanneer ruwe cashewnoten vanuit Afrika eerst naar Azië worden vervoerd om daar te worden gepeld, vervoert men over dat traject niet één kilogram, maar meerdere kilogrammen ruwe noten voor iedere kilogram cashew die uiteindelijk wordt verkocht.

Wordt de cashew daarentegen in het land of de regio van oorsprong verwerkt, dan blijven de schalen en andere reststromen achter bij de bron en hoeft alleen het veel lichtere eindproduct verder te worden vervoerd.

Maar duurzaamheid is meer dan één route

De afgelopen jaren wordt steeds vaker reclame gemaakt met cashewnoten die in Afrika worden geteeld én daar worden gepeld. Dat vinden wij op zichzelf een positieve ontwikkeling.

Maar er is volgens ons nog een tweede vraag die gesteld moet worden:

Wat gebeurt er met de rest van de wereldmarkt?

De internationale cashewmarkt werkt namelijk als communicerende vaten. India en Vietnam beschikken over een enorme verwerkingscapaciteit en hebben daarvoor ruwe cashewnoten nodig.

Wanneer Europa bijvoorbeeld meer lokaal verwerkte cashewnoten uit één deel van Afrika koopt, betekent dat niet automatisch dat de vraag van India en Vietnam verdwijnt. Die ruwe cashewnoten kunnen vervolgens uit een ander productiegebied worden gehaald.

Daarom vinden wij dat een CO₂-berekening niet alleen moet kijken naar de reis van één bepaalde cashew. Voor een werkelijk beeld moet je kijken naar de totale handelsstroom, de afgelegde afstand én het vervoerde gewicht.

En juist daar wordt West-Afrika interessant

Onze cashewnoten komen uit West-Afrika. Dat is voor ons geen nieuwe trend. Wij werken al jarenlang met cashews uit deze regio.

Voor de Europese markt heeft West-Afrika een bijzonder interessante ligging. Het ligt aan de Atlantische zijde van Afrika en de route naar Noordwest-Europa is daardoor relatief logisch en direct.

Wanneer een West-Afrikaanse cashew bovendien in West-Afrika zelf wordt gepeld, ontstaat een korte en overzichtelijke keten: telen in West-Afrika, verwerken in West-Afrika en vervolgens de gepelde cashew naar Europa vervoeren.

Er hoeft dan geen veel grotere hoeveelheid ruwe cashew eerst naar Azië te worden verscheept om daarna als veel lichter eindproduct weer richting Europa te komen.

Van Bombay naar Afrika

In enkele tientallen jaren is de cashewmarkt volledig veranderd.

Van de tijd waarin we in Nederland spraken over Bombaynoten en India het centrum van de cashewverwerking was, naar de opkomst van Vietnam en vervolgens naar een Afrikaans continent dat niet alleen steeds meer cashew produceert, maar de noten ook steeds vaker zelf verwerkt.

Wat ons betreft is dat laatste de belangrijkste ontwikkeling.

Niet omdat één land of één route automatisch duurzaam is, maar omdat het logisch is om een product waar mogelijk dicht bij de oorsprong te verwerken. Dat voorkomt onnodig vervoer van schaal en restmateriaal, houdt meer toegevoegde waarde in het productieland en kan de handelsroute naar de uiteindelijke markt aanzienlijk verkorten.

Onze kijk op cashew

Wij geloven niet dat duurzaamheid kan worden samengevat in één mooi getal of één aantal bespaarde kilometers.

Een cashewketen is wereldwijd met elkaar verbonden. Daarom kijken wij liever naar het volledige verhaal:

• Waar groeit de cashew?
• Waar wordt hij gepeld?
• Hoeveel kilogram product wordt over welke afstand vervoerd?
• En wat gebeurt er met de overige cashewstromen wanneer de markt verschuift?

Voor ons is de conclusie duidelijk: cashewnoten uit West-Afrika, die zoveel mogelijk in de regio zelf worden verwerkt, vormen voor de Europese markt een bijzonder logische keten.

Van Bombaynoot naar cashew uit West-Afrika. De wereldhandel is veranderd — en misschien is het tijd dat we bij duurzaamheid niet alleen naar één cashew kijken, maar naar de hele keten.